third wave koffie
Tekst Demian van der Reijden, beeld Taru Haarlem

Third wave coffee en andere koffiegolven

Koffie onderging de afgelopen decennia een bijzondere transformatie: van een alledaagse drank naar een ambachtelijke ervaring met een eigen cultuur. De ontwikkeling van de koffiecultuur wordt vaak beschreven aan de hand van ‘golven’. Het begrip ‘third wave coffee’ is vrij bekend, maar inmiddels zitten we al in de vijfde golf. In deze blog duiken we in de verschillende golven.

First wave coffee

Gedurende de hele 20ste eeuw is koffie bovenal functioneel. Vooral in de periode na de Tweede Wereldoorlog gebeurt er veel. Oploskoffie wordt uitgevonden en de grote merken die de retail domineren, floreren. Filterkoffie in grote kannen is de norm. Consumenten hebben weinig kennis en weten niet waar de koffie vandaan komt, laat staan wanneer deze gebrand is. 

Ontvang 4x per jaar KTC magazine bij jou thuis en leer (meer) over specialty coffee, fine tea en bean-to-bar chocolade. 


Meer informatie

Second wave coffee

Met de opkomst van gespecialiseerde koffieketens wordt koffie een lifestyle-product. Dat begint eigenlijk al in de jaren 70 – Starbucks is opgericht in 1971 – maar de tweede golf neemt pas een vlucht in de jaren 90. Onder invloed van populaire series als Sex and the City, waarin de hoofdrolspelers met een Starbucks-beker in de hand door New York lopen, komt het concept van koffie als ervaring op. Ook vormt espresso nu de basis, met een groeiende populariteit van cappuccino’s en latte macchiato

third wave coffee

Third wave coffee

Rond 2000 maakt ‘third wave coffee’ zijn entree. Koffie verandert in een ambachtsproduct met een focus op de kwaliteit en oorsprong van de boon. Er komt aandacht voor koffieboeren en de verschillen in smaakkenmerken tussen herkomstlanden. Ook ligt de nadruk op lichter branden, de zetwijze en direct trade.

Omdat consumenten tijdens de derde golf zich steeds bewuster worden van waar hun koffie vandaan komt en hoe deze is verwerkt, leidt dit op zijn beurt weer tot de opkomst van single estate en single origin koffie.

Fourth wave coffee

De vierde golf, die zo rond 2010 start, gaat nog een stap verder en maakt van koffie een wetenschap. Door technologie en innovatie te integreren in het koffieproces, zijn boeren, branders en barista’s in staat om veel consistenter te werken: alles wordt vastgelegd en is daarmee gemakkelijker te reproduceren. 

Moderne filterkoffie wint aan populariteit. Zeker nadat de in 2005 uitgevonden AeroPress wereldwijd terrein boekt door kampioenschappen en de Amerikaanse Michael Phillips op het World Barista Championship van 2010 wint met een koffie die is bereid met een Hario V60 bereidt. Barista’s gaan met weegschaaltjes, stopwatches en andere gear in de weer, branders monitoren en registreren de brandprofielen nauwkeurig. Het ambacht blijft, maar koffie wordt op een wetenschappelijke manier benaderd.

aeropress koffie wave
Beeld The World AeroPress® Championship

Fifth wave coffee

Inmiddels zitten we in de vijfde golf, die gaat over schaalvergroting en professionalisering. Ondernemers hebben in de vierde golf geleerd hoe ze de derde golf commercieel kunnen inzetten. Veel van de onafhankelijke espressobars die in de derde en vierde golf zijn gestart, openen nieuwe vestigingen en brengen hun producten naar de retail. 

Hiermee is de cirkel rond en herhaalt de geschiedenis zich. We staan – weliswaar met veel meer kwaliteit en aandacht voor het product en de herkomst – weer op het punt waar de eerste golf begon. Toen waren het de kleine, zelfstandige winkels in koloniale waren en lokale koffiebranders die hun koffieomzet opschroefden door aan de retail te gaan leveren, nu zijn het de onafhankelijke espressobars en lokale branders die exact dezelfde stap maken.


Benieuwd naar specialty coffee bars bij jou in de buurt? Ontdek hier onze favoriete koffie hotspots.

Share on

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email
Print

WIJ DENKEN DAT JE DIT VAST OOK LEUK VINDT

Het beste van KTC in je inbox

KTC50 SPB

KTC magazine

koffieTcacao is hét lifestyle magazine dat vier keer per jaar verhalen, nieuws en trends uit de levendige specialty coffee, thee én cacaoscene dichtbij brengt met diepgaande journalistiek en een geweldig design.

LAATSTE NIEUWS

Van het landschap tot het klimaat en van de rassen tot het smaakprofiel: ontdek alles over de theeregio Darjeeling in India.

De mooie stad achter de duinen is ook van de specialty coffee. De afgelopen jaren openden hier steeds meer koffiezaken hun deuren.

Een 100% duurzame koffieverpakking die de beste bescherming biedt voor de koffiebonen: Packiro legt uit waarom dit een lastige kwestie is